Haagse VVD in het nieuws: ‘Inburgering light’ verdeelt politiek

Ilah Rubio – 22 september 2020

Het nieuwe inburgeringsbeleid van de gemeente Den Haag – geen dwang meer, maar mensen motiveren – roept verdeelde reacties op in de gemeenteraad. Coalitiepartij VVD reageert verrast op het plan van wethouder Bert van Alphen (GroenLinks) en is ‘heel kritisch’. Groep de Mos laat zelfs geen spaan heel van de inburgeringsplannen.

Dat er een nieuw soort inburgering komt, was te verwachten. Het huidige beleid, waarbij de nieuwkomer zijn eigen inburgering regelt en daarvoor duizenden euro’s kwijt is, blijkt niet te werken. Slechts weinig statushouders vinden na afloop van de dure taalcursus een baan.

Op 1 juli 2021 treedt landelijk de nieuwe inburgeringswet in werking. De regie gaat weer terug van het rijk naar de gemeente. Groot verschil is dat inburgeraars hun eigen inburgering niet meer hoeven te regelen. Gemeenten mogen straks zelf bepalen, binnen de kaders van de wet, hoe ze dit aanpakken. In Den Haag maakt dwang plaats voor motivatie én maatwerk. De nieuwkomers krijgen naast taalles ook de kans om (vrijwilligers)-werk te doen of een opleiding. ,,Mensen moeten zich weer welkom voelen”, aldus Van Alphen.

Rechten en plichten

Niet iedereen binnen de coalitie was op de hoogte van die nieuwe aanpak, zo blijkt. De VVD was ‘onaangenaam verrast’, bekent raadslid Jan Pronk.

,,Wij zijn hierin ook heel kritisch. De afgelopen decennia hebben aangetoond dat de inburgering eerder strenger en zwaarder moet dan lichter en vrijwilliger. Hier mogen zijn betekent dat je rechten en plichten hebt. De Nederlandse taal leren is niet facultatief of vrijwillig, en kan dat ook niet zijn. Wij vinden het dus geen goed idee. Je vraagt een kind ook niet of het iedere dag naar school wil.”

Wel ziet Pronk twee positieve punten. ,,Het idee van maatwerk is goed. Mensen hebben verschillende ambities en mogelijkheden. Het is goed om daar rekening mee te houden. En het is ook niet verkeerd om gemotiveerde mensen te willen.”

Groep de Mos, de grootste partij van Den Haag, ziet het nieuwe inburgeringsbeleid absoluut niet zitten. Fractievoorzitter Richard de Mos heeft het zelfs over ‘knettergek beleid’. Uit cijfers blijkt volgens hem dat driekwart van de statushouders de eerste vijf jaar niet aan het werk komt. En 65 procent daarvan zit na vijftien jaar ook nog werkloos thuis.

Volgens hem hebben linkse partijen er ‘een handje van om nieuwkomers af en toe een vis toe te werpen terwijl je ze met een goede inburgering, taalonderwijs en werk een hengel kan geven’. Zijn partij is voor een stevige, resultaatgerichte aanpak met de nodige verplichtingen. ,,Als we streng zijn, hebben we straks een betere Haagse samenleving.” Nieuwkomers die weigeren de taal te leren moeten worden uitgezonderd van bijstand, vindt hij.

Menselijke maat

GroenLinks staat wél volledig achter het nieuwe beleid. ,,De menselijke maat staat bij ons heel hoog”, zegt raadslid Serpil Ates. Volgens haar is duidelijk gebleken dat het bestaande (strenge) beleid niet werkt. ,,Nieuwkomers doorlopen nu allemaal hetzelfde programma, waardoor ze niet terechtkomen waar ze hadden kunnen komen.” Veel nieuwkomers hebben gestudeerd. ,,Dat wordt nu niet benut.”

Door ze een programma aan te bieden dat bij hun achtergrond past, kunnen ze volgens Ates veel sneller meedoen in de samenleving. ,,Nu komen ze nergens aan de bak.” Veel nieuwkomers zijn bereidwillig, weet Ates. ,,Maar het niveau is nog gebaseerd op de gastarbeiders van veertig jaar geleden. Mensen die hebben gestudeerd, worden benaderd als analfabeten.”