Dat ze er zijn is al jaren bekend. De schattingen lopen uiteen van duizenden tot tienduizenden, maar dat er in Den Haag veel illegalen wonen, staat vast. Zo veel, dat de gemeente dit jaar besloot in te grijpen. Zo'n 150 illegale Bulgaren werden opgepakt en uitgezet.

door Robbert Salome

DEN HAAG | Peter Smit is een tevreden mens. Elf maanden nadat de fractievoorzitter van de VVD in de Haagse gemeenteraad 'zijn' initiatiefvoorstel voor de aanpak van illegale arbeid indiende, is de gemeente volop bezig met het nemen van maatregelen.
Controversieel onderdeel van de campagne waren twee massale invallen die politie, gemeente en Immigratie- en Naturalisatiedienst de afgelopen maanden deden in illegalenpanden. Met groot machtsvertoon werden tientallen brandgevaarlijke en overbewoonde woningen bestormd en dichtgespijkerd. De bewoners, illegale Bulgaren, werden opgepakt en binnen enkele uren uitgezet.
De gemeente zegt op deze manier te willen achterhalen wie de mensen zijn die de illegalen tegen woekerprijzen van onderdak voorzien, die hen tegen hongerloontjes laten werken en die verantwoordelijk zijn voor het op illegalen gerichte gok- en prostitutiecircuit.
Een goede zaak, vindt Smit: "Ik ben blij dat de gemeente eindelijk actie heeft ondernomen. Zulke acties zijn goed, al is het wel krabben aan de oppervlakte. Je grijpt in bij de zwakste schakel, maar je moet ergens beginnen."

Onsportief
Met de kritiek die er op de acties is geweest, is Smit het niet eens. "De illegalen die hier wonen, kennen de risico's. Ze verblijven hier willens en wetens illegaal. Het zijn geen vluchtelingen. Acties als deze zijn niet onsportief."
De kritiek waarop Smit doelt, is onder meer afkomstig van Petra Schultz van de Haagse stichting Prime (Participating Refugees in Multicultural Europe). "Je moet die mensen steunen in plaats van uitzetten", zegt zij. "Tot een jaar geleden hield niemand het voor mogelijk dat er dit soort razzia's in Nederland werden gehouden. Er is niet naar de status van die mensen gekeken. Er zijn ook legale mensen opgepakt en uitgezet. Hun rechten én die van de illegalen zijn ernstig geschonden."
Volgens Schultz hebben uitzetacties uitsluitend tot gevolg dat de illegalen banger worden en nog makkelijker uit te buiten zijn: "Ze gaan steeds meer ondergronds en zijn daardoor nog eenvoudiger te chanteren en kwetsbaarder. Die mensen worden in het verdomhoekje gedreven."
Dat de invallen bedoeld zijn om de malafide infrastructuur rond illegalen bloot te leggen, gaat er bij Schultz niet in. "Er zijn een hoop mensen het land uitgekieperd. Ik heb niets gehoord over wat er tegen de uitbuiters is gedaan", zegt Schultz. "Het is dure symptoombestrijding meer niet. Er moet veel beter naar de infrastructuur worden gekeken. Dat kan alleen door de illegalen hier te houden en hen te vragen aan wie ze huur betalen en voor wie ze werken. Als je iemand onmiddellijk uitzet, kan dat niet. De razzia's moeten stoppen."

Warm gevoel
Smit mag dan een voorstander zijn van een harde aanpak, inclusief uitzetacties, het is wat hem betreft niet dé oplossing: "Niemand vindt dit sympathiek of krijgt er een warm gevoel van. Ik kan niet zien wat de recherche doet, maar we willen uiteindelijk wel resultaten zien. Anders verlies je ook de steun van het publiek. Massale oppakacties zijn nodig, maar het moet niet de hoofdmoot van het beleid zijn. Het gaat erom dat de huisjesmelkers en de eigenaren van malafide loonbedrijven worden aangepakt. Er is een illegalenmaffia aan het ontstaan die delen van de stad in haar greep krijgt. Maar om die mensen aan te kunnen pakken, zijn dit soort acties noodzakelijk." Waar Schultz hoopt dat de gemeente de illegalen gaat helpen, bijvoorbeeld door te zorgen dat achterstallige lonen eindelijk worden uitbetaald, hoopt Smit het komende jaar op meer actie van de gemeente.
"We moeten er nog harder aan trekken. We hebben een waaier van maatregelen voorgesteld. De gemeente kan veel meer", zegt hij. Maar Smit is geduldig. "Het is een zaak van lange adem en we zijn nog maar net begonnen. De strijd gaat nog jaren duren."

Bron: Haagsche Courant (31-12-2002)